chevron-thin-down chevron-thin-up photos settings user help info key lock login mic radio tv facebook twitter check close

“Martus” is een Grieks woord dat getuige betekent. De naam van het kerkgebouw herinnert ons aan de opdracht van Jezus aan zijn volgelingen om van Hem te getuigen in hun omgeving en tot aan de uiteinden van de aarde.

Korte kerkelijke historie van Amersfoort
Voor het eerst wordt in de tijd van het ontstaan van Amersfoort, omstreeks het jaar 1000, melding gemaakt van geestelijk leven: op de Heiligenberg bij de stad wordt een klooster gebouwd.

Ongeveer in de tijd dat Amersfoort stadsrechten ontving (1259), bevond zich "op den Camp" een bidplaats of kleine kapel. Hier werkten later de "Broeders des gemeenen levens" als wegbereiders voor de Reformatie.

Nadat verschillende malen in de loop van de zestiende eeuw melding gemaakt is van de "sekte der lutarije" en van de "herdoopers" binnen de stad Amersfoort, voltrekt de Reformatie zich in 1572. Op de veertiende september van dat jaar komen de afgevaardigden van Prins Willem in de stad de roomse godsdienst afschaffen en de gereformeerde godsdienst instellen.

Wel moest na enkele maanden Amersfoort opnieuw zwichten voor de Spanjaarden, maar "in lentemaand 1579" kwam de definitieve ommekeer. In die tijd kent Amersfoort twee gereformeerde predikanten. Niet lang daarna komt er zelfs een derde.

In de negentiende eeuw volgt opnieuw "uitleiding" van de kerk door de Afscheiding. Op 4 november 1835 hebben zich in Amersfoort 8 personen afgescheiden. In het daaropvolgende jaar gaat ds. Budding diverse malen in de stad voor de afgescheidenen voor. Tot herinstituering van de kerk komt het op 8 januari 1837. "Door des Heeren bijzondere leiding en besturing kwam ds. de Cock, schoon anders woonachtig in Groningen, in deze gemeente en diende dezelve tot uitleiding", zo vangt het notulenboek van de Christelijke Afgescheiden Gemeente te Amersfoort aan. In ds. S.M. Flesch ontving de gemeente haar eerste predikant na de afscheiding, op 22 november 1846.

De tweede "uitleiding" in de negentiende eeuw, de Doleantie, liet Amersfoort evenmin onberoerd. Nadat diverse voorlichtingsvergaderingen zijn gehouden "met het oog op den toestand der Nederlands Hervormde Kerk" en verschillende malen een appel tot reformatie door de kerkenraad is afgewezen, hebben in juni 1887 elf personen de "formule van Doleantie" ingediend, een maand later door 120 personen gevolgd. De dolerende gemeente ontving op 14 augustus 1887 haar eerste predikant, ds. M.J. Bouman.

Van meet af hebben beide gemeenten, voortgekomen uit Afscheiding en Doleantie, elkaar gezocht. Een samengaan, dat plaats had in de vergadering van de gezamenlijke kerkraden op 17 januari 1896, werd helaas weer snel ongedaan gemaakt. Het zou vervolgens tot 8 maart 1915 duren, voor het besluit viel "tot plaatselijke ineen smelting van de Gereformeerde Kerken van Amersfoort A en B".

De strijd van de Vrijmaking in de veertiger jaren van de twintigste eeuw culmineerde in de schorsing van twee predikanten, ds. E.T. van den Born en ds. B. Holwerda, voorts 18 ouderlingen en 11 diakenen, samen de meerderheid van de kerkenraad vormend. De classis Amersfoort vonniste deze ambtsdragers omdat zij het wettige kerkenraadsbesluit hadden genomen op 6 juli 1945, de leeruitspraken van 1942/1943 niet voor vast en bondig te houden zolang de Synode wat ze schreef over de binding van Toelichting en Preadvies niet geheel had teruggenomen, en voorts alle hiermee in verband staande schorsingen en afzettingen van ambtsdragers niet te erkennen.

Op 11 juli 1945 werden genoemde ambtsdragers afgezet. De Vrijmaking werd een feit doordat het besluit van 6 juli 1945 door de wettige kerkenraad werd uitgevoerd en de ten onrechte afgezette broeders in hun ambt werden gehandhaafd.

Op 1 januari 1956 werd de Gereformeerde Kerk te Amersfoort gesplitst in twee zelfstandige kerken: de Gereformeerde Kerk van Amersfoort-Centrum en die van Amersfoort-West. Later zijn vanuit de kerk van Amersfoort-West de kerken van Amersfoort-de Horsten, Amersfoort-Emiclaer, Amersfoort-Hoogland en Amersfoort-Nieuwland geïnstitueerd.
Op 1 juni 1976 ontstond vanuit de kerk van Amersfoort-Centrum de Gereformeerde Kerk van Leusden. Op 1 januari 1994 werd de Oosterwijk afgesplitst en als zelfstandige kerk van Amersfoort-Oost geïnstitueerd. Vanuit de kerk van Amersfoort-Oost werd de kerk in Vathorst geïnstitueerd. Op 1 juli 2003 werd de Zuiderwijk de zelfstandige kerk van
Amersfoort-Zuid.